Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
encyclopediatr

Sfenks’in Sırrı

Sfenks’in Sırrı

Mısır,ardından yunan  mitolojilerinin masalsı figürü.

İnsan başlı bir aslan olan sfenks,başlangıçta eski mısır’ın mitsel bir figürüydü.Bunların en eskisi olan Gize sfenksi,nemes başlığını (krallık simgesi) giymiş kefrenin başıyla yatar durumda bir aslan gövdesinden oluşur.Nekropolisin bekçisi olarak onu olası saldırılara ya da kötü güçlere karşı korumakla görevlendirilmiştir.Aynı zamanda hükümdarlık erkinin iyileri koruyan,isyancıları korkutan bir simgesidir.

Yeni imparatorluk döneminden başlayarak, tanrılar da sfenks biçimini alarak kendi tapınaklarının bekçiliğini yaptılar.Amon’a adanmış karnak ve luksor tapınaklarının önünde, iki yanı (bu tanrının kutsal hayvanı olan) koç başlı sfenkslerle süslü yollar yer alır.Her sabah doğan güneşin ilk ışıklarının aydınlattığı gize sfenksi,bu dönemde harmakhis adıyla güneş tanrısıyla özdeşleştirildi.

İyiliksever ve koruyucu bir tanrı olan Mısır sfenksi,anlayış bakımından yunanlıların zalim dişi sfenksinden çok farklıdır.Yunanlılara göre sfenks,Typhon ile Ekhidna’dan doğan ve Khrysippe’yi kaçırdıktan sonra cezasız kalan Laios’un yüzünden Thebailier’den öc almak üzere bir tanrı tarafından gönderilmiş bir canavardı.Sfenks,thebai dolaylarında bir yere yerleşerek yolcuların yollarını keser ve onlara bilmeceler sorardı,bilmecelerine cevap veremeyenleri parçalayıp yutardı.Ancak sfenks,bir kahinden doğru cevap aldığı an öleceğini öğrenmişti: cesaret ve bilgeliğiyle büyük bir ün yapmış olan Oidipus canavarla karşılaştı ve onu yendi.

 

Oidipus ile sfenks miti,canavarın yunan uygarlığında ne kadar yaygın olduğunu gösterir.Arkaik dönem yunan heykel sanatında sfenks çoğu kez Naksoslular’ın simgesel hayvanı olarak ortaya çıkar:Delos,Delphoi müzelerindeki sfenksler,Akropolis müzesindeki sfenks.Ksanthos mezarının alınlık tablalarında ve sidonda bulunmuş Lykia lahidinde,ardından mezar stellerinde ve etrüsk sanatında da sfenks teması işlendi.

Sfenks stell, Gize(Mısır) sfenksinin bacakları arasında ortaya çıkarılan granit stel.Üzerine genç prens Tutmosis’in (İ.Ö.1425-1408 arasında hüküm sürecek olan Tutmosis IV)başından geçen serüveni anlatan bir yazıt kazınmıştır:prens Memfis yakınında çölde avlanırken Sfenks’in yanında uykuya dalar.Sfenks,düşünde onunla konuşur ve heykelini kumdan çıkartırsa krallığı prense vermeyi vaad eder(Amenofis II’nin oğlu olan Tutmosis’in tahtın asıl varisi olmadığı anlaşılıyor).Bu geleneğin Nero döneminde de devam ettiği sanılmaktadır.Gerçekten de imparatorun ilk işlerinden biri Sfenks’i kumdan temizlemek olmuştur.

 

 

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Spam Protection by WP-SpamFree