Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
encyclopediatr

Akciğer nedir? özellikleri ve hastalıkları nelerdir ?

Akciğer nedir? özellikleri ve hastalıkları nelerdir ?

Akciğer nedir ? Hastalıkları  ve Özellikleri nelerdir?

Göğüs boşluğunda bulunan çift organ.Akciğer atardamarı,kalpten akciğere kan götüren atardamar.(sağ karıncıktan doğar,sonra çatallaşarak sağ ve sol olmak üzere iki dala ayrılır ve her biri ait olduğu akciğerin göbek kısmına ulaşır.Akciğer atardamarının yapısı öteki atardamarların ki gibidir ama o,sağ karıncıktan çıkan oksijence fakir ve karbohemoglobin yüklü kanı akciğere taşır.)

Akciğer sinir ağı

Vagus ve sempatik sinir dallarından oluşan ve akciğerlerin göbek kısmında yer alan sinir ağları.

Akciğer taşı

Bazen akciğer parankimasında bulunan katı kütle.

Akciğer toplardamarları

Her akciğerin üst ve alt kısmında bulunan toplardamarlar.(Akciğerin göbek kısmında ortaya çıkar,içeriye doğru yönelerek sol kulakçıkta son bulurlar.)

Yapay akciğer ya da çelik ciğer

Vücut dışında çalışarak solunumu sağlayan aygıt.

Akciğer yayı

Balıklarda sonuncu solungaç yarığı çiftini kanla besleyen ve çift solunumlularda (dipnoi) çoksaçaklı balıkta (polypterus) ve dörtbacaklılarda da bulunanaltıncı aort yayı.(Akciğer atardamarı bu 6.yaydan doğar ve sırt aort kökleriyle bağlantısını yitirir.Bütün omurgalıların embriyolarında bulunan ve kuyruklu amfibyumların erişkin halinde,ayaksızlarda ve bazı kaplumbağalarla latteria’da bulunan bu bağlantı “Botal kanalı”nı oluşturur.Temizlenmiş olan kan akciğer toplardamarıyla kalbin sağ kulakçığına,çiftsolunumlularla çok saçaklı balıktaysa atriumun  sağ bölümüne ulaşır.)

Akciğerler biri sağda biri solda olmak üzere iki tanedir.Derin soluk alınca akciğerlerin sığası 5000cm3’ü bulur.Normal soluk almada 3000cm3 dolayındadır.Akciğerlerin dış yüzü düzgün ve parlak,erişkinde mavimtrak renktedir.Dokusu gevşektir.Biçimi bir tabanı,bir de tepesi ya da kubbesi bulunan yarım koniyi andırır.Dış yüzü göğüs çeperine kalıp gibi uyar,”Loplararası” denilen yarıklarla birkaç loba ayrılır.Sol akciğer iki,sağ akciğer üç lopludur.İç yüzde akciğer göbeği bulunur,göbeğin içinde bir ana bronş,bronş damarları,akciğer atardamarı ve akciğer toplardamarı yer alır.Alt yüz kalıp gibi,diyaframın dışbükeyliği üzerine oturur.İki akciğer arasında mediastin bulunur.

Her iki akciğerde göbekte kavuşup kapanan ve “plevra” denen seröz bir kılıfla kaplıdır.Akciğerler bronşların ardışık dallanmasından oluşmuştur,en son dallanmalar “akciğer lopçukları” denen çok kenarlı küçücük topaklarla son bulur.Bu lopçukların içinde sona eren bronşun uç dalı,orada bronşçuklara ayrılır ve hava peteği ya da “alveol” denilen küçük boşluklarla birleşir.Alveol,akciğerin işini gören bölümdür.Akciğer atardamarının uç dallarından çıkan çom sayıda kılcal damarın oluşturduğu damar ağını taşıyan ince ve esnek bir zardan yapılmıştır.Toplardamar kanı burada atardamar kanına dönüşür.Bu olaya kanın temizlenmesi denir.

Akciğerli karındanbacaklılarda “akciğer” den ancak benzerliğe dayanılarak söz edilebilir.Onlarda solunum boşluğu hemen hemen kapalı ve çok damarlıdır.Bu da o yumuşakçaların havalı bir ortamda soluk almasını sağlar.Akreplerde karındaki dört çift cephe kitapsı akciğer denilen ince lameller bulunur ve içlerinde lenf kanı dolaşır.Akciğerler kelimenin tam anlamıyla omurgalılara özgü bir yapıdır.Embriyonda yutağın arka bölgesinde sindirim borusunun içine açılan endodermik bir kese şeklinde belirir.Akciğer,yuvarlakağızlılarla kıkırdaklı balıklarda yoktur ama devon devrinden başlayarak kemikli balıklarda ortaya çıkar ve bu balıkların hem su altında (solungaçla) hem havada solumalarını sağlar.Dipnoi takımı ile polyterus gibi bazı ganoyit balıklar akciğerlerini korumuşlar,buna karşılık öteki balıklar bu organı hidrostatik denge sağlayan bir yüzme kesesine dönüştürmüşlerdir.Söz konusu balıkların akciğerleri amfibyumların ki gibi çok ilkeldir.Organın ön bölümünde ince lamlar akciğer boşluğunu basit alveollara bölüştürür.Bölümsüz arka kısım ise “hava kesesini” meydana getirir.Hayvan solunumunu sağlamak için havayı yutmak zorundadır.Sürüngenlerde bölme sistemi karmaşıktır.Hava getiren yollar (soluk borusu,bronşlar) oluşursa da hava kesesi gene kalır.Memelilerde hava getiren yollar daha da karmaşıklaşır (çeşitli çapta bronşçuklar),hava keseleri kaybolurv ve alveolları birbirinden kalın bir parankima tabakası ayırır.Karmaşıklık kuşlarda doruğuna ulaşır.Hava keseleri vücudun çeşitli bölgelerine hatta hava boşluklu denilen bazı kemiklerin içine kadar yayılır.Her iki akciğerde kan dolaşımına karşıt yönde bir hava kılcal boruları sistemi gelişir,böylece gaz alışverişi daha etkili biçimde gerçekleşir.Uçuş sırasında kuşların göğüs kafesi ve göğüs kasları durakladığından hava keseleri,özellikle karındakiler iç hacimlerini değiştirerek akciğerlerin soluk alıp vermesini sağlarlar.

Akciğerler genelde çifttir.Bununla birlikte yılanlarda ve çiftsolunumlularda tek akciğere rastlanır.Deri solunumu önemli yer tutan amfibyumlarda akciğerlerin rolü sınırlıdır,plethodontidae familyasındaysa akciğer yoktur.

Akciğer travmaları (basit ezilme ya da kesici silahlarla,kurşunla açılan derin yara) bronşlardan boşalan bir kanamaya ya da plevra da kan toplanmasına yol açar.

Akciğer hastalıkları

Başlıca akut hastalıklar : Çeşitli akciğer hastalıkları,bronkopnömoni,akciğer tıkanması,akciğer apsesi,akut akciğer ödemi.

Veremden başka süreğen akciğer hastalıkları : Kalp hastalarında görülen süreğen kan oturması,asalaklardan ya da mantarlardan ileri gelen hastalıklar,doğuştan ya da sonradan olan çeşitli bozukluklar (hava kistleri,bronşların genişlemesi,akciğer anfizemi),mesleki zehirlenmeye bağlı meslek hastalıkları.Bunlardan başka akciğerlerin iki ağır hastalığı vardır.Tehlikeli ya da tehlikesiz akciğer urları (çoğunlukla bronş-akciğer kanseri) ve çok değişik biçimlerde ortaya çıkan akciğer veremleri.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Spam Protection by WP-SpamFree